Atık sistemi sil baştan kurgulanmalı

0
Toplama-ayırma ve geri dönüşüm tesislerini tek çatı altında toplamak amacıyla 2007’de kurulan TÜDAM, bugüne kadar önemli çalışmalara imza attı. TÜDAM Genel Koordinatörü Tahsin Korkmaz, elde ettikleri başarıyı “Adı konmamış bir sektörü döngüsel ekonomiye kazandırdık.” sözleriyle özetliyor. Kontrol Dünyası Dergisi’nin sorularını cevaplayan Korkmaz, Türkiye’de atık yönetimi konusunda yetersiz de olsa bir bilincin oluşmaya başladığına dikkat çekiyor. Ancak gidilecek daha çok yol olduğunu vurgularken Avrupa’dan örnek gösteriyor. Korkmaz, AB ülkelerinde atık toplama oranının yüzde 78, Türkiye’de ise yüzde 20 olduğuna işaret ediyor ve ekliyor: “Sistemin komple elden geçirilmesi, baştan kurgulanması lazım…”

KONTROL DÜNYASI / ÖZEL RÖPORTAJ

TÜDAM logoAtık ve Geri Dönüşüm sektörünün en etkin sivil toplum kuruluşları arasında yer alıyor TÜDAM… Değerlendirilebilen Atık Malzemeler Sanayicileri Derneği, sektörün bir anlamda çatı kuruluşu… 2007’de kurulduktan sonra kısa sürede Türkiye’nin her yerinden birçok şirketi ve STK’yı bünyesine katan TÜDAM, merkezi Brüksel’de olan Uluslararası Geri Dönüşüm Federasyonu” B.I.R.’in de (Bureau of International Recyling) üyesi. Bu kuruluşun yıllık toplantılarına katılıp dünyadaki gelişmeleri takip eden TÜDAM, bir taraftan üyelerini bilgilendirirken diğer taraftan sıkıntılara çare olmaya çalışıyor. Sektörün sorunlarını başta merkezi yönetim olmak üzere her platformda dile getirirken, şu temel amaçları benimsiyor: “Lisanslı Toplama Ayırma Tesisleri ve Geri Dönüşüm Tesisleri’nin bir araya gelmesini sağlamak ve sektöre kurumsal bir kimlik kazandırmak. Ülke genelinde oluşan evsel ve endüstriyel nitelikteki ambalaj atıklarının sağlıklı ve sürdürülebilir bir sistemde kontrol altına alınmasını temin etmek.”

Dernek, söz konusu amaçları gerçekleştirme adına önemli bir mesafe de almış durumda. TÜDAM Genel Koordinatörü Tahsin Korkmaz, adı konmamış bir sektörü ekonomik döngüye kazandırdıklarını vurguluyor. Türkiye’de atık yönetimi konusunda çok yavaş ve yeterli olmasa da bir bilinçlenmenin olduğuna işaret eden Korkmaz, derneğin hedefleri konusunda ise Avrupa’yı örnek gösteriyor. AB’de yüzde 78 olan atık toplama oranının Türkiye’de yüzde 20’lerde kaldığını, bu çarpık gelişme karşısında atık sisteminin sil baştan kurgulanması gerektiğine dikkat çekiyor.

Kontrol Dünyası Dergisi’nin sorularını cevaplayan TÜDAM Genel Koordinatörü Tahsin Korkmaz’ın, hem derneğin faaliyetlerine hem de sektörün durumuna ilişkin tespit ve önerileri özetle şöyle:

DÜNYADAKİ GELİŞMELERİ ANINDA ÜYELERİMİZE AKTARIYORUZ

– Öncelikle, TÜDAM’ı anlatır mısınız? Dernek, faaliyetlerine nasıl başladı ve hangi noktaya ulaştı?

Biz dernek olarak çalışmaya 2007’de başladık. İlk kuruluş yerimiz İstanbul… Kağıt fabrikaları ve toplama ayırma tesislerinin birleşerek oluşturmuş oldukları bir dernekti.

Bölgesel değil, Türkiye çapında faaliyet gösteriyoruz. Türkiye’nin her bölgesinden; Rize’den, Antalya’dan, Diyarbakır’dan İstanbul’dan Bursa’dan İzmir’den üyelerimiz var. Üyelerimizin yaşadıkları sorunları çözmek için çalışıyoruz. Yurt dışında da merkezi Brüksel’de olan Uluslararası Geri Dönüşüm Federasyonu” B.I.R. (Bureau of International Recyling) üyesiyiz. B.I.R’nin  toplantılarına katılıyoruz. Dünyadaki gelişmeleri zamanında ve canlı takip ediyoruz. Bu konuda üyelerimize ‘mail’ üzerinden bilgi paylaşımında bulunuyoruz. Anlık bilgi aktarımı için whatsApp’ı kullanıyoruz. Sürekli bakanlıkları ziyaret ediyoruz, onlara sektörümüz hakkında bilgi veriyoruz. Daha önceden, gittiğimiz bazı kurumların bu sektörden bilgileri yoktu. Bir sektör var, fakat adı konmamıştı. Kimse tarafından bilinmiyordu. Bizim çabalarımız, tanıtımlarımız, toplantılarımız sonucunda ilgili bakanlıklara böyle bir sektörün olduğunu, bu sektörde çalışan insanlar olduğunu, bu sektörün artık döngüsel ekonomiye girdiğini anlattık. Çevremiz için, ekonomimize katkı sunmak için, ağaçlarımızın kesilmemesi, doğal kaynaklarımızın israf olmaması yönünde sektörel raporlar hazırlıyoruz.

AB’DE TOPLAMA ORANI YÜZDE 78, BİZDE 20

– Türkiye’de atık yönetimi ve geri dönüşüm konusunda bir bilinçlenme ve hareketlilik var mı?

Çok yavaş ve yeterli olmasa da bir bilinçlenme var, bir gelişme var. Bunu bizim en son yayınladığımız 2023 geri dönüşüm projeksiyon raporumuzda da görüyoruz. Avrupa Birliği’nde yüzde 78 olan toplama oranı Türkiye’de yüzde 20. Böyle bir çarpık gelişme var. Sistemin komple yeniden elden geçirilmesi, sistemin baştan kurgulanması lazım…

Bu kapsamda çalışmalara da başlanılmış durumda. Yeni hükümet sisteminin kurulmasıyla birlikte, 2019 yılından itibaren Çevre Kanunu değişiklikleri ve Sıfır Atık Yönetmeliği’nin uygulanması ile ülkemiz atık sektörü yeniden bir yapılanmaya girecek. Sistemin daha da güçleneceğini umut ediyoruz.

– Üyeleriniz arasında sektörün önde gelen kuruluşları var. Bunlar hakkında bilgi verir misiniz?

Evet. Sektörün büyük firmaları üyelerimiz arasında yer alıyor. Bursa’da, İzmir’de, ayrıca serbest bölgede’de faaliyet gösteren firmalar da var, İstanbul’da, Antalya’da, Ankara’da, Diyarbakır’da, Batmanda, Mardin’de, Kahramanmaraş’da, Rize’de, Konya’da, Samsun’da, İzmit’te, Şanlıurfa’da, Gaziantep’te kısaca ülkemizin her bölgesinde ismini sayamadığımız birçok üyemiz var. Üyemiz olsun veya olmasın ülke genelinde birçok firmanın lehine olan bilgileri paylaşıyoruz. Sisteme katkı sunmaya çalışıyoruz. Üye firmalarımızın büyümesi ile toprağa giden ve çevreye zarar veren birçok unsur ortadan kalkmış oluyor. Ekonomiye olan katkısı ise azımsanamaz seviyelerdedir.

– Üyelerinize ne gibi avantajlar sağlıyorsunuz?

Anlık bilgi paylaşımında bulunuyoruz. Üyelerimizin karşılaştığı sorunları diğer üyelerimizle paylaşıyoruz. Onların bu sorun karşısında bir çözümleri varsa onları diğer üyelerimize iletiyoruz. Bir firmanın yaşadığı sorun zincirleme devam ediyor. Aynı sorunu 1 ay sonra diğer firma da yaşıyor. Yurt içi ve yurt dışı fuarlara üyelerimizle gidiyoruz. Gelişmeleri yerinde inceliyoruz.  Yurt dışındaki gelişmeleri takip ediyor üyelerimize anında bilgi veriyoruz. Kamuoyunda sektörümüzün ve üyelerimizin tanıtımını yapıyoruz. Geri Dönüşümün ne olduğu ve nasıl yapılması gerektiği hakkında halkımızı bilgilendirmeye çalışıyoruz.

ATIK KAĞITTA ÇİN FAKTÖRÜ

– Sektörde yaşanan sorunlar ve bunlara ilişkin önerileriniz nelerdir?

Şu an Türkiye genelinde atık toplama oranları düşük. Çünkü atık kağıdın fiyatı düşük. Bir de dünya genelinde Çin faktörü var. Çin geçtiğimiz yıl Eylül ayında atık kağıt alımını durdurdu. Yabancı madde muafiyet oranını binde 3 gibi bir fire oranına indirdi. Dolayısı ile Çin’e atık madde (Hammade) girişi çok sıkı bir kontrole tabi olmuş oldu. 6 milyon ton kağıt dünya piyasasında gezer duruma geldi. İngiltere ve Amerika’dan kaynaklanan 6 milyon tonluk bir hurda kağıt var. Bu kağıtlar kendine yer arıyor. Bu yerler de Türkiye ve Hindistan olarak gözüküyor. Çünkü Türkiye’de kağıt fabrikaları kapasitelerini arttırdı. Yatırım yaptılar, ‘atık kağıt’a ihtiyaçları var. Hindistan da aynı şekilde… Dolayısıyla bu ortada kalan serbest atık kağıt, şu an Türkiye’ye geldi. Türkiye’de bulunan kağıt fabrikaları da onlardan alış yapıyor. O aldığı zaman ne oluyor, yurt dışını desteklemiş oluyor. Çünkü para yurt dışına gidiyor. Dolayısıyla ihracat açığı ortaya çıkıyor. Yerli toplama oranımız düşüyor. Fiyat düştüğü için kağıdı kimse toplamıyor. Böyle bir zincirleme ilişki var kendi içinde. Kurların artması ise doğal bir fren mekanizması oluşturdu. Kağıt fiyatları belirli bir fiyat aralığında şu an hareket etmekte. Ama istenen seviyelerde olmadığı çok açık…

Bütün çalışmalarımız ülkemizin menfaati için. Gönül ister ki bu sektörde çalışan bütün firmalar çatımız altında birleşsin. Çünkü ne kadar çok üyeniz olursa o kadar güçlü olursunuz. Kamuoyunu bilinçlendirmek için çeşitli faaliyetlere katılabilirsiniz, etkinlikler düzenleyebilirsiniz. Daha detaylı ve kapsamlı raporlar hazırlayabilirsiniz. Farkındalıkları geliştirebilirsiniz.

SEKTÖRÜN ÇATISIYIZ, ŞEMSİYEMİZ AÇIK

– Ortak bir platform oluşmuş en azından. Bu platformda firmalar kendine yer bulacaktır.

Bu konuda yoğun çalışıyoruz. Geri Dönüşüm Teşvik Raporumuz, Geri Dönüşüm Sektörü Sanayileşme Projeksiyonumuz, hepsini yayınladık. Yayınladığımız bütün raporların bilgileri tamamen bakanlıklardan ve yurt dışında yayınlanan resmi kanallardan elde ettiğimiz bilgileri paylaşıyoruz. Kaynakça bölümünde bilgileri aldığımız kanalları açık ve net olarak belirtmekteyiz. Bu konuda ülkemizi ve vatandaşlarımızı bilinçlendirmeye çalışıyoruz.

Sonuç olarak TÜDAM Sanayicileri Derneği olarak sektörün çatısıyız. Bu sektörde faaliyet gösteren bütün firmaları birlikte hareket etmeye, güçlerimizi birleştirmeye ve ülkemizde atık sektörünün gelişmesi için onları çatımız altında birleşerek çalışmaya davet ediyoruz.

TüdamTÜDAM’dan ‘Sıfır Atık’ çalıştayı

Geri dönüşüm sektöründe yaşanan sorunlar noktasında yaptığı çalışmalarla dikkat çeken Tüm Değerlendirilebilir Atık Malzemeler Sanayicileri Derneği (TÜDAM), ülkemizin geleceği için ‘Sıfır Atık’ konusuna yoğunlaştı. Kamuoyunda farkındalık oluşturmak ve sektör temsilcileriyle konuyu masaya yatırmak için harekete geçen dernek geçtiğimiz aylarda Ankara’da önemli bir toplantı gerçekleştirdi. Düzenlenen Sıfır Atık Çalıştayı, bakanlığın hazırladığı ve taslak aşamasında olan Sıfır Atık Yönetmeliği’ne de katkı sunmayı amaçlıyor.

Çalıştayın açılışında konuşan TÜDAM Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Vedat Kılıç, konunun toplumun her kesimini ilgilendirdiğine dikkat çekti. Sıfır atık yaklaşımının esas alınmasıyla birçok avantajın sağlanabileceğini kaydeden Kılıç, şunları söyledi: “Atıkların geri dönüşüm ve geri kazanım süreci içinde değerlendirilmeden bertarafı hem maddesel hem de enerji olarak ciddi kaynak kayıplarının yaşanmasına neden olmaktadır. Dünya üzerindeki nüfus ve yaşam standartları artarken tüketimde de kaçınılmaz şekilde bir artış yaşanmakta ve bu durum doğal kaynaklarımız üzerindeki baskıyı artırarak dünyanın dengesini bozmakta, sınırlı kaynaklarımız artan ihtiyaçlara yetişememektedir. Ekonomimiz ve çocuklarımıza olan mirasımız, çevremiz göz önüne alındığında, doğal kaynakların verimli kullanılmasının önemi daha da ortaya çıkmaktadır. Bu nedenledir ki son yıllarda tüm dünyada sıfır atık uygulama çalışmaları hem bireysel hem kurumsal hem de belediye genelinde yaygınlaşmaktadır. Haliyle biz de TÜDAM olarak böylesine önemli bir konuyu bakanlığımızın değerli temsilcileri, sektörümüzün ilgili temsilcileri ve halkımızla masaya yatırarak neler yapabiliriz sorusuna cevap arayacağız.”

Dernekten yapılan açıklamaya göre TÜDAM’ın organize ettiği çalıştayın ardından Sıfır Atık Yönetmeliği’ne (taslak aşamasında) görüş oluşturulacak. İlgili rapor önümüzdeki günlerde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na sunulacak.

Share.

About Author

Leave A Reply

'