Basınçlı kapların tarihsel gelişimi

0
Türkiye’de ilk basınçlı kap kullanımı II.Mahmut döneminde buhar gücüyle çalışan kazanlı bir gemiye kadar dayanmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulması ile yabancı işletmelerin kontrolündeki deniz ve demir yolları taşımacılığı, elektrik üretim tesisleri millileştirilmiş ve bu sayede 1935’li yıllardan sonra teknik insan gücünde artış olmuştur. Özel sektörün 1950’li yıllarda yaptığı girişimler ile basınçlı kap sektörü özellikle kazan imalatı alanında ilerlemeye başlamıştır.

MEHMET ALİ KARTAL

Kartal Bombe Sanayi A.Ş. / Yönetim Kurulu Başkanı

Kartal Bombe Logo100 yılı aşkın süredir duyulan, Dünya ölçeğinde yaklaşık 15 milyar $ ihracat rakamına sahip “kazan” ve “basınçlı kaplar” ülkemizde son 60 yıldır ciddi bir şekilde üretilmektedir. Bilindiği üzere yeni buluşların etkisi ve buhar gücü ile çalışan makinelerin üretimde kullanılması, makineleşen endüstriyi oluşturarak 18. Yüzyıl içerisinde sanayi devrimini başlatmış oldu. Buhar o dönem sanayi devriminin başlamış olmasına vesile olduğu gibi bugün basınçlı kap diye tabir edilen, adeta sanayide devrim yapan bir sektörün doğuşuna da neden olmuştur.

Basınçlı kaplar, genellikle içerisinde tehlikeli veya tehlikesiz olmak üzere gaz veya sıvı bulunduran 0.5 bardan daha yüksek basınca maruz kalan ekipmanlar olarak tabir edilir. Bu ekipmanlar içerisindeki basınçtan ötürü pek tabi hayati öneme sahiptirler. Bu nedenle sürecin ilk başı olan dizayn aşamasından son kontrol aşamasına kadar hem bu ekipmanları üreten hem de ekipmanların parçalarını üreten her imalatçının çok büyük sorumlulukları vardır. Baktığımız zaman, Türkiye’de ilk basınçlı kap kullanımı II.Mahmut döneminde buhar gücüyle çalışan kazanlı bir gemiye kadar dayanmaktadır. Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulması ile yabancı işletmelerin kontrolündeki deniz ve demir yolları taşımacılığı, elektrik üretim tesisleri millileştirilmiş ve bu sayede 1935’li yıllardan sonra teknik insan gücünde artış olmuştur. Özel sektörün 1950’li yıllarda yaptığı girişimler ile basınçlı kap sektörü özellikle kazan imalatı alanında ilerlemeye başlamıştır. Benim yönetim kurulu başkanlığını yaptığım firmam Kartal Bombe de 1945 yılında kurulmuş ve o tarihte demiri sıcak şekilde döverek metal şekillendirme adı verilen prosesi gerçekleştirmeye başlamıştır.

Bombe1950’li yıllardan itibaren basınçlı kap ve özellikle kazan imalatı alanında İstanbul ve Ankara’ da ivmelenmeye başlayan sektör 1960’lı yıllarda Alman menşeli lisanslarla yüksek verimli kazan imalatına başlayarak birçok basınçlı kap imalatçısına ve onun bileşenlerini üreten alt sektörlere hareket kazandırdı. Yine o dönemler sektörde yaklaşık 30 yılı aşkın süre faaliyet gösteren, küre tankları dahil basınçlı kapların çeşitli ürünlerini imal eden Sebahattin SUNGUR tarafından kurulan, sektörde bugün hala izleri olan, sektöre kazandırdığı nitelikli elemanlar ile adından söz ettiren Sungurlar firması o dönemler kurulmuştu. 1960’ın sonlarına doğru 1968 yılı içerisinde Ankara Şeker Fabrikaları yine basınçlı kaplar alanında çeşitli faaliyetler gösterdi. Ardından Tekfen, Habaş, Üzeyir GARİH ve İshak ALATON tarafından 1973 yılında kurulan Alarko Alamsaş ciddi yatırımlar yaparak, sektörün gelişimine katkıda bulunan firmalar arasındadır. Kartal Bombe, o dönemlerde yukarıda saydığım firmalara çok fazla sayıda bombe ve bombeli ürünler tedarik etti. Sektörün bu köklü firmalarına basınçlı kap ve şekillendirilmiş ürünler imal ederek uzun yıllar tedarikçi oldu. Türk sanayisindeki bu hamleler sektör için bir sıçrama tahtası olurken, 1980’de Türk basınçlı kap ustaları artık teknik bilgi anlamında yabancı meslektaşlarıyla yarışır düzeye geldi ve kendi firmalarını kurmaya başladı. Bu süreçte 1985’te Kazan ve Basınçlı Kap Sanayicileri Birliğini’ de (KBSB) kuran sektör, yasal mevzuatın oluşturulması, ulusal ve uluslararası standartların kazanılması adına KBSB öncülüğünde önemli adımlar atmayı sürdürdü. Tam da bu dönemlerde “Türk Standartları” oluşmaya ve devreye girmeye başlamıştı.

Kaynakçı sertifikasyonları, kaynak yöntem testleri, kaynak şartnameleri, malzeme standartları, tahribatsız muayene gibi kavramlar şu an sektörde ne kadar bilindik kavramlarsa o yıllarda sektörün yeni yeni duyduğu ama hem basınçlı kapların güvenliği hem de sektör kalitesinin artması için önemli yıllardı.

Kartal Bombe

Avrupa Birliği süreciyle birlikte CE direktiflerinin devreye girmesi, kalite, verimlilik, emniyet gibi unsurların basınçlı kap imalatında yerleşmesinin en önemli itici gücü oldu. Firmam Kartal Bombe’nin bu alanda Türk sanayisi için özel bir nokta oluşturduğunu düşünüyorum; ilk CE markalaması ile üretilen 3 adet basınçlı tankları biz üretmiştik. Sektörde güvenlik ve kalite direktiflerinin devreye girmesi ihracat rakamlarında da güçlü yükselişlere neden olurken, gelişen nüfus ve enerji ihtiyacı da iç pazarda talep artışı oluşturmaktadır.

Günümüzde Almanya, İtalya, ABD ve Çin gibi sektörün lider ülkeleriyle yarışan kazan ve basınçlı kap imalatçıları dünyanın hemen her köşesine ürünlerini satma başarısı sergiliyor. Bu başarının artarak devam etmesi ve Türk sanayisinin kazanması dileğiyle…

Share.

About Author

Leave A Reply

'