Kazan ve basınçlı kapların bakımını ihmal etmeyin

0
Periyodik kontrolleri, bakım ve onarımları yapılmayan kazanların yol açtığı kazalarda bugüne kadar çok sayıda insanın hayatını kaybettiğine dikkat çeken Makine Mühendisleri Odası, benzer tehlikelere karşı uyardı. Eskiyen, çürüyen, emniyet sistemi çalışmayan kazanlarda patlamaların kaçınılmaz olduğuna dikkat çekilen açıklamada, “Kazanlarınıza yılda bir kere basınçlı kap testi yaptırın.” tavsiyesinde bulunuldu.

Binalarda ve sanayi tesislerindeki kazanların ve bunlara bağlı kalorifer tesisatlarının projelendirilmesi, yetkili kişiler tarafından işletilmesi, periyodik kontrollerinin ve bakım-onarımlarının düzenli olarak yaptırılması toplumun can ve mal güvenliği açısından birinci derecede önem taşıyor. Geçtiğimiz yıllarda periyodik bakım ve kontrolleri yapılmayan, bilgisizce ve yanlış kullanılan kalorifer kazanları başta Ankara olmak üzere pek çok ilde kazalara yol açtı. Bunun sonucu olarak çok sayıda insan hayatını kaybederken önemli maddi hasarlar meydana geldi.

Söz konusu kazaları kamuoyunun dikkatine sunan TMMOB Makina Mühendisleri Odası Ankara Şube Yönetim Kurulu, Kış yaklaşırken benzer olaylara karşı dikkatli olunması çağrısında bulundu. “Evlerimizde, iş yerlerimizde herhangi bir kazayla karşılaşmadan huzurlu bir kış geçirmek için almamız gereken önlemler konusunda vatandaşlarımızı, yetkili kişi ve kurumları bir kez daha uyarıyoruz.” denilen açıklamada, kazanlara yılda bir kere basınçlı kap testi yaptırılması istendi.

BASINÇLI KAPLARIN KONTROL ARALIĞI 1 YILI AŞMAMALI

TMMOB Makina Mühendisleri Odası Ankara Şube Başkanı Ö. Varlık Özerciyes imzasıyla yayımlanan açıklamada özetle şu tespit ve uyarılar dikkat çekti: “Nisan 2013 tarihli 28628 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği”ne göre basınçlı kapların bir yılı aşmayan sürelerde periyodik bakım ve kontrollerinin yaptırılması gerekmektedir.

Periyodik bakım, ilgili standartlarda belirlenen sürelerde, imalatçının belirlediği şekilde ve yine imalatçı tarafından yetkilendirilmiş servislerce veya işyeri tarafından görevlendirilmiş ehliyetli (sertifikalı) kişilere yaptırılmalıdır.

TESTLER, KAZAN VE BRÜLÖR VERİMİNİ ARTTIRIR

Periyodik bakımlarla karıştırılan ve bu yüzden genellikle ihmal edilen periyodik kontrollerdeki amaç ise “hidrostatik test”tir. Yönetmeliklere göre periyodik kontrole tabi iş ekipmanlarına temel prensip olarak bir yılı aşmayan sürelerle “hidrostatik test” yapılması gerekmektedir. Ayrıca yapılan bu test ve kontrol işlemlerine ek olarak, her yıl kış mevsimine girerken, yanma testi ve baca gazı analizleri de yapılmalıdır. Test sonucu yapılan düzeltici uygulamalarla verimli yakıt tüketiminde oluşturulan optimizasyon ile kazan ve brülör verimin düzenlenmesi ve tüketicinin her yıl cebinden çıkan yakıt ücretlerinde tasarruf edilmesi sağlanacaktır.

Ancak bilgisizlik ve denetim yetersizliği nedeniyle bu testler genellikle ihmal edilmektedir. Oysa eskiyen, çürüyen, emniyet sistemi çalışmayan kazanlarda, kazalar ya da patlamalar ne yazık ki kaçınılmaz olmaktadır.

KAZAN DAİRELERİNİN TAMAMI KONTROL EDİLMELİ

Ayrıca ülkemizdeki kazan dairelerinin tamamının süratle kontrole tabi tutularak, mevcut durumlarının ortaya çıkarılması, ömrünü tamamlamış ve kullanılması sakıncalı kazanların işletilmesine ivedilikle son verilmesi gerekmektedir. Bu nedenle mevcut yönetmelikler doğrultusunda, kalorifer kazanı ve basınçlı kapların yılda bir kez periyodik bakım, kontrol ve testleri mutlaka yaptırılmalı ve düzenli aralıklarla yapılan tüm bakım, kontrol ve onarımlar kayıt altına alınmalıdır.

T.C. Çalışma ve Sosyal Bakanlığı tarafından 1 Ekim 2017 tarihli 30197 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “İş Ekipmanlarının Periyodik Kontrollerini Yapmaya Yetkili Kişilerin Kayıt ve Eğitimlerine İlişkin Tebliğ”e göre; periyodik kontrolleri yapmaya yetkili kişiler, “mevzuat eğitimi, iş ekipmanları muayene tekniklerine sistematik yaklaşım, periyodik kontrol esnasında alınması gereken temel iş sağlığı ve güvenliği önlem, yöntem ve kuralları, ölçme ve deney cihazlarının tanıtılması, kalibrasyon ve doğrulamaların değerlendirilmesi, raporlama, çalışma etiği ve sorumluluklar” konularında temel eğitimi almakla yükümlüdür. Eğitim almayan ya da eğitim sonunda yapılacak sınavda başarılı olamayanlara periyodik kontrolleri yapma yetkisi verilmemektedir.

Mevcut yönetmelik doğrultusunda, periyodik bakım, kontrol ve testlerin Makina Mühendisleri Odası gibi Türk Akreditasyon Kurumu (TÜRKAK) tarafından akredite edilen, yetkili Muayene Kuruluşlarına yaptırılmasına dikkat edilmelidir.

‘KAZAN İŞLETME SERTİFİKASI’ ŞART

Geçmişte yaşadığımız kazan patlamalarının, yetkin ve yetkili olmayan kişiler tarafından işletilen kazanlarda gerçekleştiğini unutmamalıyız. Yönetmeliklere göre her iş ekipmanında olduğu gibi kazanların da işletilmesinin ehliyetli kişilerce yapılması gerekmektedir. Ayrıca kalorifer kazanlarında mutlaka emniyet termostatı ve buna bağlı alarm sistemi, ayrıca susuz çalışmayı engelleyici ek sistemin bulunması gerekir. Dolayısıyla konutlarda ve işletmelerde kazancıların, Odamız tarafından da rutin olarak düzenlenen “Sanayi Tipi Kazanlar Yardımcı Personel Yetiştirme Kursu”na katılarak, “Kazan İşletme Sertifikası” almış ehil kişiler olması büyük önem taşımaktadır.

Sanayi tipi kazanları işletmekte görevli usta ve işçilerin bu kurslara katılımı ve sertifikalandırılması, buhar kazanlarının güvenlik içinde çalıştırılmasının yanı sıra, kazanların ideal işletilmesi neticesinde oluşacak enerji tasarrufu da çevreye ve vatandaşa büyük katkı sağlayacaktır.

MONTAJ VE TADİLATI YETKİLİ MÜHENDİSLERE YAPTIRIN

Kazan ve ısıtma sistemlerinin montaj ve tadilatlarının da, yönetmelikler gereği Odamızdan Mekanik Tesisat Uzman Mühendis Yetki Belgesi almış ve SMM (Serbest Müşavirlik Mühendislik) Belgesi olan makina mühendisleri tarafından hazırlanan projelere göre yapılması gerekmektedir. İş bitiminde, Projenin Teknik Uygulama Sorumlusu Makina Mühendisi tarafından, projede belirtilen özellikte kazan montajının veya tadilatının yapıldığına dair uygunluk raporu verilmeli ve kazanlar bundan sonra işletmeye alınmalıdır.

TMMOB Makina Mühendisleri Odası Ankara Şubesi olarak; toplum yararı ve kamusal denetim anlayışımız gereği meslek alanlarımızla ilgili konularda toplumu bilgilendirmeyi, kamuoyuna yansıyan ve yansımayan kazaların tekrarlanmaması için dikkat edilmesi gereken hususları kamuoyu ile paylaşmayı her zaman görev saymaktayız. Lütfen, geçtiğimiz yıllarda yaşadığımız kazan patlamalarına davetiye çıkarmayalım, tedbirimizi önceden alalım.”

Tüpraş İzmir rafinerisi1TÜPRAŞ’ta bakımı yapılan kazan patladı, 4 kişi hayatı kaybetti

İzmir’in Aliağa ilçesindeki TÜPRAŞ Rafinerisi’nde 11 Ekim’de meydana gelen kaza, işçi sağlığı ve iş güvenliğinin yanı sıra Basınçlı Kaplar sektörünü de yakından ilgilendiriyor. Bakımı yapılan bir kazanda gaz sıkışması sonucu meydana gelen kazanın, endüstriyel tesislerde periyodik bakım ve kontroller açısından da incelenmesi gerekiyor.

Yapılan açıklamalara göre, boş nafta tankında bakım sırasında, gaz sıkışması sonucu büyük bir patlama meydana geldi. Olayda 4 kişi hayatını kaybederken, 1’i ağır 2 kişi yaralandı. Aliağa Kaymakamı Bayram Yılmaz, dışarıdan bir müdahale ya da saldırının söz konusu olmadığını açıklarken, olayın bir ‘iş kazası’ mahiyeti taşıdığına dikkat çekti. Patlamadan sonra herhangi bir yangın olayının olmadığını vurgulayan Yılmaz, rafinerinin diğer birimlerinin kazadan etkilenmediğini ve tesisin üretime devam ettiğini kaydetti.  Olayın ardından patlamayla ilgili adli ve idari tahkikat başlatılırken, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da açtığı soruşturma kapsamında 3 başmüfettiş ve 1 müfettiş görevlendirdi. Olayın ardından gözaltına alınarak adliyeye sevk edilen 7 şüpheliden 4’ü tutuklandı.

RAFİNERİDE 1353 KİŞİ ÇALIŞIYOR

TÜPRAŞ verilerine göre Aliağa Rafinerisi’nde 1353 kişi çalışıyor. 1972 yılında 3 milyon ton/yıl ham petrol işleme kapasitesiyle üretime başlayan İzmir rafinerisi, önemli kapasite artırımları ve ünite modernizasyonlarıyla gelişerek 1987 yılında 10 milyon ton/yıla ulaştı. 2007 yılında destilasyon kapasitesindeki revizyonlar da göz önüne alınarak rafinerinin ham petrol işleme kapasitesi 11 milyon ton/yıl olarak tescil edildi. Verilere göre, İzmir Rafinerisinde, 2016 yılında 7.3 milyon tonu yurt içine olmak üzere toplam 10.4 milyon ton ürün satışı yapıldı.

 

Share.

About Author

Leave A Reply

'