Türkiye Kojenerasyon ve Temiz Enerji Teknolojileri Derneği Başkanı Yavuz Aydın

0

Kojenerasyon Nedir?

Kojenerasyon birleşik ısı ve elektrik (Combined Heat and Power) üretimi demektir. Her türlü yakıtla kurulabilen bu sistemde en yaygın olarak doğalgaz kullanılmaktadır. Geleneksel üretim sisteminde en yüksek verim kömür santrallerinde %42-43, doğalgazda %60-61 iken kojenerasyon teknolojisinde verim  %65’lerden başlayıp %90’lara ulaşır. Kojenerasyon sistemleri sanayide, petrol rafinerileri, petrokimya, tekstil,  kimya, demir-çelik, kağıt ve selüloz işleme, ağaç işleme, gıda üretim, gübre, tuğla ve seramik tesislerinde kullanılabilmektedir. Endüstriyel kojenerasyona ek olarak bu sistemlerin toplu konutlar, oteller, hastaneler, alışveriş merkezleri, tatil köyleri, üniversite kampüslerinde uygulamaları da mevcuttur.

1-jpg

Kojenerasyon teknolojileriye,

  • Geleneksel üretim sisteminde en yüksek verim kömür santrallerinde %42-43, doğalgazda %60-61 iken kojenerasyon teknolojisinde verim  %65’lerden başlayıp %90’lara ulaşır.
  • Enerjinin tüketim yerinde üretilmesi sonucunda iletim ve dağıtım şebekesinde oluşan enerji kayıplarını ortadan kaldırılır; şebekeye ilave yatırım gerekliliğinin önüne geçilir.
  • Karbon ve Azot Oksıt emisyonları, özellikle CO2 (sera gazı) emisyonları önemli miktarda azalır
  • Biyolojik yakıtların ve atıkların da kullanılabilmesiyle fiyat verimliliğinin arttırılır ve atıkların değerlendirilmesine ve çevreye katkıda bulunulur.1

Elektrik üretimi için yılda 25 Milyar metreküp doğal gaz harcıyoruz. Mavcut Kojenerasyon tesisleri sayesinde yaklaşık 2.5 Milyar metreküp Doğal gaz tasarrufu sağlanmaktadır.

Atmosfere salınan Karbon Dioksit konusuna gelince;

CO2 salım değerleri (ton/GWh)
Linyit Kömür 1150
İthal Kömür 933
Doğal Gaz Kombine Çevrim 430
Kojenerasyon 360
  • Fosil yakıtlarla yapılan enerji üretiminde CO2 salımı GigaWattSaat başına 837 ton olmaktadır.
  • Üretimde fosil yakıtlar yerine kojenerasyonun kullanılması halinde iseher bir GigaWatt saat başına ortalama 474 ton daha az CO2 salımı meydana gelmektedir.
  • TÜİK verilerine göre enerji tüketiminde binaların payı %25’tir
  • Türkiyede 2015 yılında 260.000 GWH elektrik üretilmiştir
  • Binaların tükettiği elektrik baz alındıgında toplam CO2 emisyon azaltımı potansiyeli 30.810.000 tondur.

1

Tüketimde enerji verimliliği ile birlikte üretimde de enerji verimliliği çalışmaların hızlandırılması, enerjimizi daha verimli kullanmamızı sağlayacak teknolojilerin kullanılması ve bu teknolojilerin geliştirilmesi enerjide dışa bağımlı ülkemiz için kısa ve uzun dönemde önemli katkılar sağlayacaktır. Üretimde enerji verimlilğinde ve enerji kaynaklarının verimli kullanılmasında kojenerasyon ve trijenerasyon teknolojileri, bu amaca hizmet eden en güzel örneklerden biridir.

Türkiye’de Kojenerasyonun Geleceği

Enerji sektöründe verimlilik artırma çabalarının kapsamında yenilenen veya yeni çıkarılan yasa ve yönetmeliklerle Yüksek verimli kojenerasyon hakettiği desteği bulmaya başlamıştır. AB Enerji Verimliliği Direktifindeki yüksek verimli kojenerasyon tanımı milli yönetmeliklere de dâhil edilmiş olup yeni hesaplamalarda bu formüller geçerli hale gelmiştir.

Enerji bakanlığı Yenilenebilir Enerji Genel Müdürlüğü önderliğinde oluşturulan “Ulusal Enerji Verimliliği Eylem Planında”  ve  Paris’te Türkiye adına imzalanan COP21 Niyet Beyanında“ Elektrik Üretiminde Yerinden Üretim, Kojenerasyon ve Mikrokojenerasyon Sistemlerinin Yaygınlaştırılması” açık şekilde yer almıştır

Türkiye’de Kojenerasyon endüstriyel alanda önemli bir yer tutmasına karşın konut ve bölge ısıtmalarında bu yüksek verimli sistemden yeterince yararlanılmamaktadır. Toplu konutlarda kojenerasyon elektrik, ısınma ve sıcak su ihtiyacını en verimli şekilde karşıladığı için yapılaşmada önemle dikkate alınması gereken bir konudur. Kojenerasyon teknolojisiyle ülkemizin doğal gaz tüketiminin %7 ile %12 arasında aşağıya çekilme potansiyeli bulunmaktadır.

Üretimde enerji verimlilğinde ve enerji kaynaklarının verimli kullanılmasında kojenerasyon teknolojisi bu amaca hizmet eden en doğru uygulamadır. Bu teknolojilerin kullanılmının ülkemizde yaygınlaştırılması hem enerji verimliliği çabalarına ve hem de cari açığımızın azaltılmasına ciddi katkı sağlayacaktır.

Share.

About Author

Leave A Reply

'